22 Ekim 2014

Demek yılda 55 bin kitap yayınlanan bir ülkede yazar olmak istiyorsun!

Geçen gün TV’de tartışma programında ünlü bir köşe yazarı, konuşmasında kendine soru sordu “Benim alıntı yapmaya ihtiyacım mı var! Ve birden hiddetlendi “Ben Koskoca makalemi on dakikada yazıyorum!” değince beynimde yeni bir çağ açıldı, haftalarca tekrar yazılan çağ (küt diye) kapandı.
Eğer bir makale on dakikada yazılıyorsa bir kitap beş günde, güle oynaya yazıla bilinir. İnsanın o zaman yılda on, on beş kitabı rahatlıkla raflara dizebilir. Tabi ki böyle bir şey yok. Çok satan kitaplarda da bile aynı yazarı her sene görmek mümkün değil.

Yazarlık meselesiyle ilgili bu ay iki kitap okudum. Önce “Demek yazar olmak istiyorsun!” u okudum. Daha çok yazarlığın traji-komik yanlarını anlatıyordu. Bu duruma ünlü olma halinde başımıza gelecek felaketler de diye biliriz.
Sonra “İyi yazmak üzerine” diye bir kitap okudum ki bu teknik konulara önerilerde bulunuyor. Muhafazakar (dil bilimci edası) eleştiriye tabi ki karşıyım. Ama bin yıllık edebiyat külliyatını elini tersiyle itmek aptallık olur. Maalesef okumayan ama yazan arkadaşlarda özensizliği görmek insanı gerçekten üzüyor.

Belki sizde fark etmişinizdir kitapların sonlarına doğru (kitap bitiyor diye yazar sevindiği için midir nedir?) olaylar birden  heyecan dozu yükseliyor. “İyi yazmak üzerine” de de böyle oluyor. O sakin görmüş geçirmiş, yılların yazı emekçisi tavır bitiyor ve tam editörlere kafa atmak üzereyken kitap bitiyor.

Dikkatini çektiyse günlük bu sefer birz daha ciddi yazmaya çalışıyorum çünkü “İyi yazmak üzerine” diyor ki okuyucuya sırnaşmayın. Tam kelime bu değil tabi, ben de bu tavsiyeye uymaya çalışıyorum.
Yazarlığın her aşamasında zorluklar var anlaşılan, başlarda kısa bir TV tanınırlığıyla köpek mamasını bile imzalayan yazarımız sonlara doğru tanıtım gezilerindeki otellerdeki bit pire tahta kurusu arkadaşlarımızı beğenmeyerek evine yazı yazmaya dönmeyi iple çekiyor. Sanatçı olmak kavramı üzerine çok yazıla bilinir. sanat nasıl bir yanıyla ticari bir ürün se maalesef sanatçı da öyle bakınız Andy Warhol.
Neyse ki bizde İtalya'da ki gibi yazar, ressam çok seven bir millet değiliz. Ne yayın evleri ne de galeriler onlara yatırım yaparak yormuyor . Tabi bir de astronomik avanslar, menajerler hatta halkla ilişkiler gibi gereksiz şeyler de mevcut değil.

En çok satanlar raflarına girmek, gazetelerde tanıtımımızın çıkması, şehir şehir neredeyse turnedeymiş gibi dolaşmanız yemekli toplantılardan aç kalkmanız falan bizim için parodi gibi.
Kitapta başka hoş tespitler var, mesela mülakatlarda hep “Ben hiçbir kitabınızı okumadım ama diye” başlaması yada daha korkulanı “Ben maalesef ben okudum ve...” diye devam eden rutinler. Ve (haince) “Peki dijital yayıncılık hakkında ne düşünüyorsunuz” gibi.

Diğer okuduğum kitap “iyi yazmak üzerine” baya şey öğrendim. Mutlaka yazıyı birinci tekil üslubuyla yazmak ve kısa yazmak gibi. Tabi kelime başına ödeme yapılıyorsa (böyle bir dergiye yazı verdiğimde manasız uzatmaları ben de yaptım maalesef)  saçma bir öneri oluyor. Ama en çarpıcısı saptama okurun dikkatini sadece otuz saniye olmasıydı. Yani şu an kimse bu yazıyı okumuyor sanıyorum...

Şimdi sevgili alıntımıza bağlanıyoruz:
a. Arkadaşınız olduklarını düşündüğünüz bazı kişiler, kitabınızda kendilerinden bahsettiğiniz gerekçesiyle size selam vermemeye başlarlar.
 b. Arkadaşınız olduklarını düşündüğünüz bazı kişiler, kitabınızda kendilerinden bahsetmediğiniz gerekçesiyle size selam vermemeye başlarlar – ki bu ilkinden daha kötüdür.
   c. Arkadaşınız olduklarını düşündüğünüz bazı kişiler, kendilerinin yazdıkları kitapları reddedilirken sizinkinin nasıl yayınlanabildiğine anlam veremedikleri gerekçesiyle size selam vermemeye başlarlar.
   d. Arkadaşınız olduklarını düşündüğünüz bazı kişiler, sizin bulunmadığınız ortamlarda yazdıklarınız hakkında hiç de hoş olmayan yorumlar yapar ve sizin bundan ancak aynı yorumlara ancak internet üzerindeki bir tartışmada rastlamanız sayesinde haberiniz olur.
Kitabın künyesini de verelim:
Demek Yazar Olmak İstiyorsun!
GIUSEPPE CULICCHIA
Çeviren: Nazlı Birgren
AYLAK ADAM YAYINLARI
Not: “İyi yazmak üzerine” kitabının yazarı: William Zinsser
Yayınevi 6:45