13 Eylül 2014

Okuma Deneyimimiz ve Farklılaşan Yazın

Büyük İskender’in İskenderiye’de oluşturduğu dev kütüphaneye sadece ayrıcalıklı zümrenin ulaşabildiği bir medeniyet anlayışından, herkesin bilgiye kolaylıkla ulaşabildiği wikipedia’lı dönemlere gelişimize kadar çok şey değişti dünya üzerinde. Kaynağa ulaşımın bu denli kolaylaşması okuma düzenimizi de değiştirdi şüphesiz. Mağara duvarlarındaki yazıları ya da taş yazıtlardaki kitabeleri okumayalı çok olmuştu zaten ama artık papirüs üzerinden okumak zorunda da değiliz. Kil tabletlerden dijital tabletlere geçiş hayatımızı ve okuma deneyimimizi inanılmaz bir şekilde değiştirdi ve değişim devam ediyor. 

Çok değil, yüz yıl önce ortalama bir insan okumak için yeterli kaynağı bulamazken bugün okumayı, izlemeyi planladığımız şeylerin sürelerini hesap ettiğimizde birkaç ömürün bile yetemeyeceğini farkediyoruz. Kendimizi geliştirecek kaynağı bulamamak artık bir sorun değil, yeni sorunumuz tüm kaynaklar ve bilgiler arasından bizi en iyi geliştirecek olanı seçebilmek. Her yıl binlerce kitap yayınlanıyor ve biz en fazla 10-20 kitap okuyabiliyoruz bir yılda. Hatta bu sayı gittikçe düşüyor çünkü artık bloglar ve mikro bloglar diye kocaman bir dünya da girdi evrenimize.

Blog yazısı ya da tweet okumayı çok seviyoruz çünkü genelde hap bilgiler içeriyor. Ama bunları okurken aslında kitap okuma zamanımızdan çaldığımızdan da haberdar olmamız gerekiyor. 

Hiçbir şey yazmıyor da değiliz; her gün yuzlerce satir whatsapp mesaji ve mail yaziyoruz. Ama tabii ki hepsi gunluk iletisimin bir parcasi. Nasıl ki her konuşan hatip ya da vaiz olmuyor, ileti yazılarak da yazar olunmuyor. 

Whatsapp'ta ileti yazilarak yazar olunmuyor belki ama yeni bir soluk getirmek adina edebiyatin içine whatsapp ya da twitter dahil edilebiliyor. Çok da iyi oluyor. 

Sözün özü hem okuma, hem yazma alışkanlıklarımız hızla değişiyor. Önemli olan bu hızlı değişimin bizim üretkenlik ve verimliliğimize olumlu etki edip etmediği. Tragedyalar kalmadığı, aruz ölçüsü de... Ama hikayeleri hala dillerde. Zaman akarken formlar ve karakterler değişiyor; güçlü hikayeler ise baki kalıyor.